dagboek Sudan - 3 -

Dag 6, 10 december 2010

Dit wordt een “sjouw”dag. Om ongeveer 8.00 ontbijt: 2 hard gekookte eieren en buscuits. Mary en Annet eten iets lokaals wat ons niet erg aanspreekt.

Na enige discussie met de receptie krijgen we aanwijzingen om naar de joint donor commission te komen – we hopen Icco daar te vinden (dat is ons verder de hele dag niet gelukt overigens).

De eerste stop is bij de bak om lokaal geld te wisselen. 1 soedanees pound is ongeveer 0,225 dollard US of 0,333 euro. Het hotel heeft gezegd dat we met dollars kunnen betalen, en dus wisselen we alleen wat voor eten en transport.

Dan is de eerste potentiele “afspraak” die we tegenkomen GTZ. (naast Paradise hotel) – hier treffen we Norbert H., programmamanager WATSAN (Lesha kent hem uit Mali); het kantoor van GTZ is pas geopend en de programma’s (en funding dus ook) voor de komende maanden liggen vast.

Hij is wel geinteresseerd in het project in Kajo Keji, zegt expertse en advies toe. We vertrekken met veel info over de juiste contactpersonen op het ministerie van waterresources en irrigatie, bij UNICEF etc.

We lopen naar het Ministerie van water resources en irrigatie. Hoewel iedereen waar we naar vragen in vergaderingen zit; krijgen we wel de contact gegevens en juiste titels – contact in de toekomst is dus veel eenvoudiger (zie contact sheet).

We gaan opnieuw op weg in de richting van het gebouw van de joint donors en zien dan de compound van World Vision. We besluiten ook daar even “langs”te gaan. Na enige discussie met security over het afgeven van paspoorten enzo (wat we dus niet doen “onze regering verbied ons dat”) komen we toch binnen. Met enige doorvragen – we willen graag met iemand praten over water-women-agriculture programs - raken we in het gesprek met Halima Chande. “Poultry” blijkt een sleutelwoord te zijn in Sudan. Halima heeft een experimenteel kippenprogramma geleid dat net is afgesloten. Al pratend krijgen we veel nuttige in formatie over kippen houden (wat mooi aansluit op de plannen van Mary L. , BKLVA en de women association) en contacten bij het Ministerie van Landbouw en Visserij (MAF). Ze vertelt ook over een vrouw in Juba, Aya Warille, die een kippenvoer fabriekje is begonnen – dat is iets waar wij ook met Mary over hebben gesproken omdat importeren vanuit Uganda (nu de enige mogelijkheid) erg duur is.

Halima is overigens ook verbonden aan Tanzanian women leaders in agriculture, lid van EMACT/ TGNP en een kennis van Mary Rusimbi (TGNP) – de wereld is zoals altijd erg klein. We beloven later deze week de groeten te doen aan Mary en in de toekomst eens te kijken wat we samen kunnen doen! Warm houden dus.

Na ook nog een kort gesprekje met Ahmed Abui, feed specialist voor poultry , duikt Stephen Maine, de WASH coördinator van World Vision in Sudan, waar we in eerste instantie naar hadden gevraagd op. We zijn het erg snel eens dat een goed rainwater harvesting plan een erg goed idee zou zijn – ook hij begrijpt eigenlijk niet goed waarom dat niet veel meer wordt uitgezet.

Hij geeft ons de tip om te kijken naar de activiteiten van de Carter Foundation (inderdaad, de oud president van de VS) om de Guinee worm te bestrijden en de foundation heeft daar fondsen voor.

Verder raad hij aan met UNICEF te spreken en meldt en passant dat er een tender loopt van USAID voor een project in Kajo Keji (daar gaan we dus zeker naar kijken en het eventueel meenemen in de lopende aanvraag van Women for Water).

Stephen zet ons ook op het spoor van CRS (Catholic Relief organization Sudan); het lijkt hem nuttig als we met mr. Anyinga praten, de watermanager van CRS (daar blijken we uiteindelijk niet in te slagen, maar… zie verder).

Bij CRS zetelt ook het secretariaat van het nationale NGO Forum in de persoon van Kelsey Hoppe. Stephen raad aan dat BKLVA daar snel lid van wordt want daar worden de lijntjes uitgezet en de “fondsen”verdeeld (o.a. van CORDAID, ICCO).

We krijgen weer een routebeschrijving en gaan weer op weg naar de joint donor office. Onderweg proberen we Kelsey te bereiken per telefoon, maar dat leidt voorlopig tot niets.

Hadden we al gemeld dat de temperatuur zo rond de 38 C is? Heel droog, heet en stoffig. De dames Mary en Annet waren bang dat de Hollandse dames er onder door zouden gaan; Elly en Lesha hobbelen echter nog vrolijk langs de weg, terwijl Mary en Annet er achter aan sloffen klagend over de hitte.

Vooruit, een klein stukje voor de tegenwaarde van 1 euro met de lokale minibus (op- en afstappen) tot het volgende circuit.

En dan vinden we het pand van de joint donor commission en eveneens Marjolein Jongman van het Nederlandse consulaat die we al dagen tevergeefs proberen te bereiken – tja, foutgespelde namen werken niet goed met computers.

Security neemt contact op met Marjolein maar die zit in een “call” en we mogen niet naar binnen. We willen en haar echter heel graag spreken en Lesha laat zich niet afpoeieren. We laten weten dat we aan de overkant in een hotel zullen wachten, daar gaan lunchen en later terugkomen. Zoals wel vaker deze reis is de bediening nogal sloom. Na een hele poos wachten op ons eten, gaat Lesha weer even kijken aan de overkant hoe de zaken ervoor staan en of we het gebouw binnen kunnen komen. Mary, Annet en Elly eten een hapje terwijl Lesha’s eten koud staat te worden.

Elly belt haar maar even om te horen waar ze zit - Marjolein bleek nu wel beschikbaar en Lesha smeedt het ijzer terwijl het heet is – die zit binnen bij Marjolein, dus…..

Sudan 2

Dag 4, 8 december 2010


Rond 6.15 weer gewekt door de haan en de geiten. Lesha probeert in te schatten hoeveel water we gebruiken: we denken dat we onder de 20 liter per persoon per dag blijven. Het verbaast ons hoe weinig “waterbewust” de vrouwen zijn (bijvoorbeeld weinig dubbel gebruiken van water) maar wel veel aandacht, hoewel soms niet helemaal adequaat, voor hygiëne; er wordt wel veel geveegd en er is geen rondslingerend vuilnis. De algemene indruk is “schoon”.

Rond 8 uur gaan we lopend richting town. De omgeving zijn wetlands (het is nu droog seizoen) en er staan wel plassen.
Kajo Keji is een district in east equatorial south sudan. Het telt 5 Piam's (steden) en circa 60 Boma's en dorpjes.

We krijgen na ongeveer 15 minuten een lift in de laadbak van een truck. We worden afgezet bij het bureau waar ook het genderbureau in huist en een lokaal kantoor van de Soedanese ontwikkelingssamenwerking. Overal posters om je te registreren voor het referendum, inclusief een oproep specifiek aan de vrouwen. De ” genderdame” is er nog niet, dus we lopen naar het kantoortje/vrouwencentrumpje dat is gebouwd met geld van UNHCR. Ook daar niemand. Dus naar het Wildlife Protection centrum.

De directeur komt te voorschijn (een boomlange kerel) en een hekel kring van medewerkers. De apen op het terrein zijn vastgebonden en we krijgen uitgelegd dat het wildpark achter de heuvel er slecht aan toe is. Ze willen een donor vinden (dat horen we deze dagen vaker...). We leggen uit dat “meenemen” naar Nederland weinig zin heeft; het WWF-kantoor in Kampala is een betere gok.

Dan de heuvel op naar het districskantoor. Halverwege de heuvel stopt een auto met daarin de districscommissioner naast ons – geen tijd “hij moet naar de grens vanwege problemen”. Tja. Als we doorlopen naar het kantoor is daar ook niemand behalve bouwvakkers. Dus leuke foto’s van de omgeving gemaakt en weer naar beneden.

We lopen weer naar het vrouwenkantoortje en nu zijn er drie vrouwen: de voorzitster van de Women’s Association (en tevens de gender coordinator) genaamd Mary Keji; dame 2 is de voorzitster van een van de vrouwengroepen van de Boma en de derde een toevallige bezoekster. We discussiëren over hun plannen, samenwerking et cetera. Zie aantekeningen bij Women’s Association.

Elly en ik zijn ervan overtuigd dat er een vorm van samenwerking moet komen. Een nieuw plan is nodig om de drie locaties logisch in te zetten.

We vertrekken na een uur met een goede verstandhouding en in ieder geval een duidelijk beeld dat de dames dat wij niet meewerken aan competitie of concurrentie (wie krijgt er eerst geld?).

Inmiddels is het goed heet. We wandelen door richting Mary’s borehole – onderweg een stop bij het HIV/AIDS-centrum. De stop is bedoeld om onze tickets van Juba naar Entebbe te regelen. Elly raakt aan de praat over hun werk en het gesprek komt op vrouwencondooms. [Nigel?] denkt dat de vrouwen niet willen. Wij weten beter na de discussie in de workshop... We bezichtigen dus hun mooie terrein [samenwerking!?] en we krijgen uiteraard vrouwencondooms mee. Die geven we ’s avonds aan Annet (“Waar hadden ze die verstopt?!”, zegt Annet). Zij gaat er verder met de vrouwen over praten en wij gaan zorgen dat er meer condooms komen [actie: contact zoeken met de Soroptimistengroep van Ewa].

Volgende stop: het terrein van Mary/BKLVA en de borehole. De dames aldaar hebben goed opgelet in de workshop en er is een lijst met verbeteringen. Het maakt ons ongerust dat er een rapport is van Rural Development over de borehole dat spreekt over wormen in het water. Mary MOET achter het rapport aan (waarschijnlijk Guinea worm?). We bekijken het terrein en de borehole en lopen dan naar Mary’s huis. Het is nog niet af. We krijgen pinda’s en kletsen met [Nigel?]. Dan lopen we ongeveer 50 minuten terug in de hitte. Interessante dag maar wel slopend.

’s Avonds zitten kletsen op de veranda – bijna alle meisjes en moeders uit de compound komen ons schoolgeld vragen. We gaan maar eens nadenken maar beloven niets. Misschien een fonds creëren voor schoolgeld voor de dochters van de vrouwen die een opleiding volgen, lid zijn van het vrouwencentrum of iets dergelijks waar ze zelf ook een kleine bijdrage aan leveren (een revolving fund)?

Tweede vraag is om een jurk voor kerst en/of sandalen (uiteindelijk schenk ik mijn blauwe jurk aan Annet en doneren we 100 euro).

Naar bed om een uur of 10, morgen naar Juba.

Dag 5, 9 december 2010

We zijn alletwee rond vijf uur wakker. We zitten opnieuw op de veranda en bewonderen de prachtige sterrenhemel en zien langzaam alles en iedereen ontwaken.

Ontbijt, alles inpakken, afscheid nemen en dan lopend naar Gore (?) waar we de minibus nemen naar Juba (vliegen was dus weer niet gelukt...).
Het wordt een hele lange, stoffige reis. Lesha zit voorin met Annet, bovenop de deurknop, Elly zit achterin met één bil regelmatig naast de bank. Hoewel we een heel goede chauffeur hebben, moet Lesha zich zes uur lang schrap zetten en de volgende dag zijn haar kuiten dus pijnlijk. Zes uur stof, potholes, heuvel op en af, met monotoon landschap, savanne-achtig en hitte... Het valt ons op dat langs de hele route er stukken zijn platgebrand om houtskool te maken. Uit het niets duiken op het gegeven moment wel een groep jongens van de nomaden op en als we goed kijken zien we de kudde ook lopen. Van 8 tot 14.30 uur is geen grapje. Eén ding is zeker: volgende keer regelen we alle transport zelf.

Bij aankomst in Juba onmiddellijk meer security – de tassen worden provisorisch onderzocht. Bij de busstop wachten we op een lokale chauffeur. Die brengt ons naar Air Uganda om onze vlucht naar Entebbe te regelen. Dat lukt, hoewel met wat gedoe. Dan op hoteljacht. Eerste vier hotels vol en discussie met Mary; die wou met vier mensen aankomen bij haar nicht, die getrouwd is met een minister. Ons leek dat geen briljant idee gezien de veiligheidssituatie en normaal fatsoen. Dus verder op hoteljacht. We eindigen bij Southern Sudan Hotel 2: het kan er nét mee door voor 300 Soedanese Pounds per kamer per nacht; warm water en hele toiletten nog nooit van gehoord.

We eten in het hotelrestaurant (lang wachten, koud eten en dus uiteindelijk 20 procent discount) en bespreken de visitelijst voor morgen. Veel afspraken die we per email getracht hadden te maken zijn op voorhand niet gelukt. Dus maar gewoon op zoek. Uurtje of half tien licht uit.

Diary of Sudan December 2010 trip

Elly en Lesha togen de afgelopen week naar Sudan en Tanzania.

Hieronder ons dagboek.

Dag 1, 5 december 2010

Een rommelig vertrek. Zowel Elly als ik blijven onze spullen twee keer overgepakt te hebben en dat was niet afgesproken. We hebben ook dezelfde kleur shirtje aan. We waren bang voor ijzel maar dat valt gelukkig mee. Mario rijdt Lesha naar Schiphol en Elly wordt weggebracht door Anne.

Ondanks de rij bij de incheckbalie en de ellende op Schiphol door het cancellen van de vluchten van de vorige dag zijn we snel ingecheckt. We kopen sigaretten, droogpoets ‘tandenvingers” en een heleboel dollars in kleine coupures. De vlucht vertrekt, gepland, een uur te laat en we zitten comfortabel.

 

Aankomst op Entebbe om 20.15 lokale tijd (is + 2 uur). Het is donker en we zien bijna niets. Twee jongens komen ons halen met de taxi voor de rit naar Kampala. De zus van Mary (Alice) is in het hotel (Bonita) met baby. We slapen... nou ja... van middernacht tot 2 uur als Lesha’s telefoon af gaat. We kijken niet op de klok, douchen koud en als we aangekleed zijn blijkt het nog midden in de nacht te zijn. Dus weer naar bed. Om 4 uur klopt Alice omdat ze denkt dat we veel tijd nodig hebben om ons aan te kleden. Dus we slapen nog een uurtje. Om 5.30 zijn we aangekleed en wel beneden.

Dag 2, 6 december 2010

We wandelen naar de bus. Met z’n drieën op een smal rijtje, de basket met water, bananen en koekjes op schoot. Lesha’s koffer gaat onderin en die komt er later helemaal rood van het stof weer uit. De bus vertrekt om 6 uur en tot Gulu is de weg redelijk goed; daarna een en al kuil en heel veel stof. De rit naar de ferry over de Nijl duurt bij elkaar bijna 8 uur met 3x 5 minuten stoppen.

Dan begint het probleem: de ferry ligt vast aan de andere kant, ze moeten op en neer rijden naar Mojo voor diesel. In totaal 2 uur wachten... Dan wordt er geladen en zit de pont vervolgens vast in de waterplanten. Met uiteindelijk bijna 3 uur vertraging komen we in Moyo aan.

Daar wachten drie vrienden van Mary met de 4-wheel drive. We racen naar de grens; die blijkt gelukkig nog open. Eerst een exit-stamp van Oeganda, dan 2 km niemandsland en dan de Soedanese grens. Ook nog open! Het verstrekken van het visum kost enige tijd want alles gaat met de hand. We hebben geen pasfoto’s maar krijgen toch de travel permit. Een van de jongens brengt de volgende dag geïmproviseerde pasfoto’s. We hebben zelden zulke mooie exemplaren gezien van een travel permit (een beetje à la Suriname).

Onderweg vertelt Magnum (Friends of Hope) dat de situatie wel veel beter geworden is. De grens is open, het eerste deel van de weg is verbreed en aangestampt – nu is het een half uur naar de stad in plaats van drie uur.

We komen in het stikkedonker aan bij de compound van Mary. Haar zus, nichtjes et cetera zijn er allemaal. We krijgen een prima kamer in de toekomstige meetingroom, inclusief bedden met muskietennetten.

Na een schoonmaakactie van alle stof van de busreis, een eerste bezoek aan het toilet (een voeten squat pit-latrine), een douche met een kopje en heet water, nog een kleine maaltijd: een soort spinazie (ngette), witte maispap (bolok) en yam-achtig spul (ilong).

Dag 3, 7 december 2010

De dag begint om 6 uur met mekkerende geiten en kirrende kuikens. Na het ontbijt (brood, meegebracht uit Kampala) [broodbakkerij is een idee!?] voorbereidingen voor de workshop.

Er leven vier vrouwen en twee mannen (watchmen) in de Compound. Overdag is er minstens het dubbele aantal, die komen eten, werken, wassen (vanwege de borehole) enzovoorts. We lopen een ronde over de Compound. Er worden twee nieuwe toiletten gebouwd – moeilijk vanwege het hoge grondwater en de rotsen – een enorm kippenhok. Er zijn geiten en ze verbouwen cassave, papaya, tomaten, mango, sesam en ngette (lokale spinaziesoort) en sugar cane. Van alles een klein beetje en er zit weinig structuur in. De bibliotheek is niet in gebruik vanwege gebrek aan personeel en dat weer omdat er nog geen donorgeld is. Als er iemand kan worden aangesteld gaat die een stage lopen bij de andere bibliotheek vlakbij.

Rond 10 uur duiken de eerste deelnemers aan de workshop op. Uiteindelijk 4 mannen en 16 vrouwen, waaronder 2 vrouwen van het Gender Office en twee leraren van het Learning Centre. Interessant om mee samen te werken?

We praten over water, hygiëne, HIV, wasbakken, tillen et cetera van 10 tot 16 uur ongeveer. Veel enthousiasme voor ecosanitatieideeënen MUS, hergebruik van water en de vocational school. Er is een potentieel probleem met het gendercentrum en de andere vrouwenorganisatie: ze hebben geld gekregen van UNHCR en een tweekamergebouwtje neergezet. Nu weten ze niet hoe verder en willen Mary’s hulp. Die voelt er niet veel voor. Maar na vandaag misschien een andere basis?

Na de cursus worden er biertjes voor ons gehaald. “Geïmproviseerd” eten (dat wil zeggen brood en spinazie), ondertussen veel discussie over de trip van Juba naar Entebbe. Nog niet opgelost.

Na een “douche” (water met een beker) en we slagen er zelfs in ons haar een beetje te wassen) rond 9 uur naar bed. Wat slaap inhalen. Lesha wordt twee keer wakker van de discussies buiten.

Samenwerking St. Djenné en VAM geformaliseerd

(foto l > r: ): Lesha Witmer, voorzitter VAM; Marie Antionette de Veth, programmamanager "Mali"/ bestuurslid VAM; Jeanne van Beers, St. Djenné; Johan Buizert, voorzitter Djenné.

Op 21 september 2010 hebben VAM en d Stichting Djenné hun reeds bestaande samenwerking geformaliseerd in de vorm van een MoU.
VAM en Djenné delen de opvatting dat er behoefte is aan geïntegreerde “community-based” ontwikkelingsmodellen.

De Stichtingen willen vanuit hun aanvullende expertises een steentje bijdragen aan het verbeteren van de levensomstandigheden en gelijkwaardige positie van mannen en vrouwen in ontwikkelingslanden.

Deze visie is gebaseerd op solidariteit met mensen in ontwikkelingslanden, de internationale mensenrechten incl. de specifiek de rechten van Vrouwen (CEDAW), het recht op water, sanitatie en educatie en de Millenium Declaratie.

Djenné en VAM werken o.a. samen op het gebied van:
• (bewustwording van) goed onderwijs voor vrouwen en meisjes in de Dogon
• (bewustwording van het belang van) veilig drinkwater, afvalverwerking, sanitatie en hygiëne
• Bevorderen van samenwerking tussen locale/regionale overheid en de vrouwenorganisaties

De samenwerking tussen VAM en Djené is allereerst gericht op de ontwikkeling en uitvoering van een gezamenlijke project t.w. de realisatie van een vrouwenvakschool in Bandiagara, Mali.

Het cursus/trainingsprogramma is gericht op het verkrijgen van kwalificaties ter bevordering van toegang tot de arbeidsmarkt en daarmee een gelijkwaardige sociaaleconomische positie van vrouwen. Tevens wordt gewerkt aan een water, hygiëne en sanitatie training- programma in nauwe samenwerking met de locale/regionale overheid en de lokale vrouwenorganisaties.

women & girls in danger in flooded Pakistan - we support!

VAM supports the initiative taken by Women for Water and Gender Concerns to specifically collect funds to support the women and girls in Pakistan.
Of course it is great that the development cooperation organisations in the Netherlands and elsewhere are supporting Pakistan and collecting funds for that. Again though, the women are the last to get dedicated funds to do their work - altough experience in Surinam and Sri Lanka has shown that they are very effective and have "an eye" for the specific needs of women.
Thats why we urge everybody to support the "people to people" campaign directly; we will assist were we can with our expertise.

more info; http://womenshelpinghands.blogspot.com/

Centre de Formation des Femmes, Bandiagara Mali

The Board of VAM has been approached by the Stichting Djenné to work together on the realization of a women's vocational school in Bandiagara, a city in the South-east part of Mali.

On behalf of VAM, Marie Antionette visited Bandiagara in April 2010.
Important results of the visit and the meetings held there were:
- the founding of a formal Foundation for the project - all 76 local (women's) NGO's participating
- the start of a steering group for the project, which includes the local and regional authorities
- expression of large support by the local, regional and national government, resulting e.g. in a gift of the land needed for the building.
Most of the women in Bandigara have had very little formal education.
The aim of the Steering Group (and the Foundation) is to have the women's vocational school up-and-running in two years.
The school will provide different vocational training courses. The school will include a shop, a nurcery (gardens), a restaurant, ICT equipement -  all aimed at creating new economic activities that generate income for the women. The school will be build together with and (partly by) the women themselves.

The steps taken so far:
- the interviews with the local women and local businesses to access the labourmarket perspective have started
- the design of the buidling (modular and incl. sustainable energy, water, (eco-/ composting) sanitation) is all most finalised
- fundraising has started and generated some first positive results

The first financial support has been provided by Impulsis.
More news (also in Dutch) on the website.

Mali drinking water: next phase

Sylvia Hooy and Lesha Witmer, together with Luud Roos of Soroptimist visited the city of Bamako in Mali this February to talk to local water committees, local authorities and ministries and discuss the project the drinking water project that has been developed so far.
We discussed the sites with some of the local women and heard their vieuws on the plans.




flason kulubali, representative of the women in quartier N'gomi "new"




women in N'gomi, community II of Bamako





VAM and other partners signed a Memorandum of understanding and cooperation with the Ministries and Municipalities.

Meeting with the Minister of women, family to sign the MoU






More information to follow on the website (www.stichtingvam.nl).